Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2011

Σεμινάρια Εκπαίδευσης με τίτλο: «Το ψυχολογικό υπόβαθρο της υπερκατανάλωσης»

Σας ενημερώνουμε σχετικά με την έναρξη των σεμιναρίων εκπαίδευσης με τίτλο, «Το ψυχολογικό υπόβαθρο της υπερκατανάλωσης» και σας παραθέτουμε το πρόγραμμα συνεδριών. Οι συναντήσεις θα γίνονται κάθε 1η εργάσιμη Τετάρτη του μήνα στις 20:30, με διάρκεια 2 εκπαιδευτικών ωρών, στη Βιοκλινική Θεσσαλονίκης (πρώην Κλινική Γαληνός). Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας λόγω περιορισμένων θέσεων. Το κόστος συμμετοχής είναι 20 ευρώ για κάθε συνάντηση ή 130 ευρώ και για τις οκτώ συναντήσεις. Παρακαλούμε, δηλώστε συμμετοχή έως τη Δευτέρα 31/10, για το πρώτο σεμινάριο, και μέχρι την προηγούμενη Δευτέρα, για κάθε επόμενο στα τηλέφωνα 2310346886, 6977457979.
 H σειρά εκπαιδευτικών σεμιναρίων δεν είναι ομάδα ψυχοθεραπείας, αλλά ενημέρωσης και εκμάθησης συμπεριφορών. Στόχος της είναι να βοηθήσει το άτομο να εντοπίσει τις συνθήκες, υπό τις οποίες εκδηλώνει υπερκατανάλωση και να εντοπίσει τις απαισιόδοξες σκέψεις του που τον κρατούν εγκλωβισμένο σε ένα φαύλο κύκλο.
Η βασική θεματολογία που αναλύεται στα σεμινάρια αυτά, περιλαμβάνει:
1.                   Τετάρτη 2/11/2011
Αυτοφροντίδα και Διατροφή. Πως οι σκέψεις σχετικά με το βάρος μας και την εικόνα μας επηρεάζουν την κατανάλωση.
2.                   Τετάρτη 7/12/2011
Κίνητρα για αλλαγή. Πώς να αναπτύξουμε τα κίνητρά μας για αλλαγή.
3.                   Τετάρτη 11/1/2012
Διατροφή παιδιών και εφήβων. Τρόποι αντιμετώπισης των προβλημάτων διατροφής ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα του παιδιού.
4.                   Τετάρτη 1/2/2012
Συναισθηματική υπερφαγία. Ο φαύλος κύκλος των ενοχών στην υπερκατανάλωση.
5.                   Τετάρτη 7/3/2012
Συναισθηματική υπερφαγία. Πόσο εύκολο είναι να καταπιούμε τον θυμό μας;
6.                   Τετάρτη 4/4/2012
Ο ρόλος των σκέψεων στην υπερφαγία και πώς να τις ελέγξουμε.
7.                   Τετάρτη 2/5/2012
Αποδεχόμενοι τα κιλά μας και αντιμετωπίζοντας την κριτική των άλλων. Η σχέση της κατανάλωσης με την οριοθέτηση.
8.                   Τετάρτη 6/6/2012
Εικόνα σώματος και αυτοεκτίμηση. Πως βιώνουμε τον εαυτό μας σε διαφορετικά κιλά.


                                        Με φιλικούς χαιρετισμούς 
                                        Νικολίνα Δανιηλίδου 
                                        MSc στην Ψυχολογία της Υγείας
                                        Εξειδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές,
                                                                    
                                                                     visit me at www.daniilidou.gr

Τετάρτη 19 Οκτωβρίου 2011

ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ



Οι Έλληνες καπνιστές αγγίζουν το ποσοστό του 40%, με υψηλότερα τα ποσοστά στις νεότερες ηλικίες (13 - 17 ετών). Ωστόσο, 2 στους 3 καθημερινούς καπνιστές δηλώνουν ότι επιθυμούν ή σκέπτονται να κόψουν το κάπνισμα. Παρόλα αυτά, μόνο 1 στους 7  τα καταφέρνει χωρίς ψυχολογική υποστήριξη και βοήθεια από ειδικούς.
                               

Στόχοι της ομάδας:
*     Η ενδυνάμωση των κινήτρων ως προς τη διακοπή του καπνίσματος
*     Η εκμάθηση τεχνικών στον έλεγχο της παρόρμησης
*     Η αντιμετώπιση της Συμπεριφορικής και της Σωματικής εξάρτησης
*     Η πρόληψη της υποτροπής



Η δυναμική που αναπτύσσεται στην ομάδα βοηθάει τους συμμετέχοντες να:
  • Αναγνωρίσουν τους λόγους που τους ωθούν στο κάπνισμα,
  • Μοιραστούν τις δυσκολίες που προκύπτουν στην προσπάθεια διακοπής του καπνίσματος, αλλά και να ανακαλύψουν τρόπους αντιμετώπισης,
  • Μάθουν τρόπους πρόληψης της υποτροπής και να διατηρήσουν τη νέα συμπεριφορά. 



Σχετικά με την Ομάδα Διακοπής Καπνίσματος

-     Συχνότητα: 1 φορά εβδομαδιαίως
-     Συμμετέχοντες: 8 - 10 άτομα
-     Διάρκεια: 12 συνεδρίες (3 μήνες)
-     Απευθύνεται: Σε ενήλικες άνδρες και γυναίκες που επιθυμούν να διακόψουν το κάπνισμα
-     Αποτελεί εφικτή και εφαρμόσιμη μέθοδο από πολλούς καπνιστές
-    Έχει μικρό κόστος
-     Απαιτεί σχετικά λίγο χρόνο

Οι ομάδες πραγματοποιούνται σε συνεργασία με Πνευμονολόγους, για όποιον χρειάζεται φαρμακευτική βοήθεια.

Για τη συμμετοχή σας στην ομάδα, επικοινωνήστε με την Ψυχολόγο Υγείας, Δανιηλίδου Νικολίνα στα Τηλ.: 2310 346886, 6977457979.




Μητροπόλεως 69, Θεσσαλονίκη 
Τηλ.: 2310 346 886, Κιν.: 6977 45 79 79 
                   


Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2011

Πότε το παιδί χρειάζεται Ψυχολόγο;


Γράφει η Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών – Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης


Κάθε παιδί, ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης στο οποίο βρίσκεται, μπορεί να αντιμετωπίσει διάφορες δυσκολίες, τις οποίες πολύ συχνά αδυνατεί να ξεπεράσει μόνο του. Τις περισσότερες φορές δε μπορεί να κατανοήσει από πού προήλθαν. Συχνά ο γονέας στην προσπάθειά του να βοηθήσει το παιδί να αντιμετωπίσει καινούριες και δύσκολες καταστάσεις αλλά και να ενημερωθεί για το αν ακολουθεί το σωστό δρόμο στην ανατροφή του παιδιού του, αναζητάει τη συνδρομή ενός ψυχολόγου. Ο ψυχολόγος, βοηθάει το παιδί/έφηβο, μέσω της ψυχοθεραπείας, να μάθει να αντιμετωπίζει αυτές τις δυσκολίες, να μπορεί να κινητοποιεί τις ικανότητες που διαθέτει, να μαθαίνει να παρατηρεί και να ακούει τις ανάγκες του για να μπορέσει αργότερα να ανακαλύψει τον αληθινό εαυτό του. 

Η ψυχοθεραπεία παιδιών κι εφήβων ασκείται εδώ και πολλά χρόνια από ειδικά εκπαιδευμένους Ψυχολόγους, Παιδοψυχιάτρους και Ψυχοθεραπευτές κι εφαρμόζεται σε παιδιά που αντιμετωπίζουν συναισθηματικά προβλήματα, αναπτυξιακά προβλήματα ή προβλήματα συμπεριφοράς. Αναπόσπαστο κομμάτι της εργασίας του ψυχολόγου με παιδιά κι εφήβους είναι η συνεργασία με τους γονείς ή και τους δασκάλους του παιδιού. Όπως αναφέρει ο Τσιάντης (2000), η Margaret Rustin (1999) προτείνει 4 κύριες κατηγορίες συνεργασίας που επιχειρούνται με γονείς παιδιών τα οποία υποβάλλονται σε βραχεία ή μακροχρόνια θεραπεία:

  1. Υποστηρικτική θεραπεία γονέων με πρωταρχικό σκοπό την προστασία και τη διατήρηση της θεραπείας του παιδιού. 
  2. Εργασία με τους γονείς ώστε να λάβουν οι ίδιοι υποστήριξη στη γονεϊκή τους λειτουργία, δηλαδή με γονείς που έχουν ανάγκη από βοήθεια για να κατανοήσουν τη συμπεριφορά και τις σχέσεις των παιδιών τους, και/ή γονείς που προσπαθούν να ανταπεξέλθουν σε μεγάλου βαθμού άγχος που οφείλεται σε ποικίλες διαφορετικές περιστάσεις. 
  3. Εργασία με γονείς όπου η εστίαση γίνεται στην αλλαγή της λειτουργικότητας της οικογένειας και η οποία ενδεχομένως περιλαμβάνει θεραπεία του ζευγαριού, της οικογένειας ή ατομική θεραπεία πάνω στις ενδοοικογενειακές σχέσεις. 
  4. Ατομική ψυχοθεραπεία για τον έναν ή και τους δυο γονείς, έστω κι αν η αρχική παραπομπή προερχόταν από μια ανησυχία για το παιδί.

Σε έναν ψυχολόγο μπορεί να απευθυνθεί όποιος αντιμετωπίζει συναισθηματικές δυσκολίες ή κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα, χωρίς αυτό να ανάγεται αναγκαστικά στη σφαίρα της ψυχικής διαταραχής. Σήμερα, όλο και περισσότεροι ευαισθητοποιημένοι γονείς αναζητούν τη βοήθεια ενός ψυχολόγου χωρίς ταμπού και δισταγμούς. Με μόνη σκέψη στο μυαλό τους να βοηθήσουν όσο περισσότερο μπορούν τα παιδιά τους. Πιο αναλυτικά, οι γονείς αναζητούν τη βοήθεια ενός ψυχολόγου όταν το παιδί ή ο έφηβος:

  • Παρουσιάζει επιθετική, παραβατική ή αντιδραστική συμπεριφορά στο σχολείο ή το σπίτι 
  • Μπλέκει σε καυγάδες και χειροδικίες 
  • Λέει ψέματα 
  • Παρουσιάζει δυσκολίες στη μάθηση, υπερκινητικότητα ή διάσπαση προσοχής 
  • Παρουσιάζει αναπτυξιακές δυσκολίες (π.χ. αυτισμός, σύνδρομο Asperger) 
  • Μοιάζει να αποσύρεται από τις παρέες και να κλείνεται στον εαυτό του 
  • Μοιάζει να μην έχει αυτοπεποίθηση 
  • Υπάρχει απώλεια αγαπημένου προσώπου (π.χ. θάνατος γονέα, γιαγιάς, παππού) 
  • Έχει δυσκολίες στον ύπνο (εφιάλτες, αϋπνίες, υπνηλία) 
  • Αντιμετωπίζει διατροφικές διαταραχές (βουλιμία, ανορεξία, παχυσαρκία) 
  • Παρουσιάζει βραδινή ενούρηση ή εγκόπριση 
  • Έχει να αντιμετωπίσει αλλαγές στο οικογενειακό πλαίσιο (π.χ. διαζύγιο γονιών) 
  • Μοιάζει κατηφής, θλιμμένος, λυπημένος 
  • Υποφέρει από διάφορες φοβίες ή έντονο άγχος 
  • Αναφέρει την αυτοκτονία και το θάνατο 
  • Κάνει χρήση τοξικών ουσιών 
  • Έχει υποστεί σωματική, σεξουαλική ή συναισθηματική κακοποίηση 
  • Όταν οι ίδιοι οι γονείς χρειάζονται συμβουλευτική στήριξη και καθοδήγηση (π.χ. για θέματα αδελφικής ζήλιας, ανυπακοής, υιοθεσίας, κτλ) 


Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφέρουμε ότι αρκετές από τις παραπάνω συμπεριφορές είναι αναμενόμενες, άρα και φυσιολογικές μέχρι κάποιες συγκεκριμένες ηλικίες. Σε άλλες περιπτώσεις δεν αποκλείεται το παιδί να παρουσιάζει παλινδρόμηση σε προηγούμενα εξελικτικά στάδια. Σε κάθε περίπτωση, όταν παρατηρούνται περίεργες και ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά ενός παιδιού, είναι χρήσιμο να συμβουλεύεστε έναν ειδικό ψυχικής υγείας.   




Βιβλιογραφία
Τσιάντης, Γ. (2000). Εργασία με τους γονείς: Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία με παιδιά και εφήβους. Αθήνα: Καστανιώτη.

Rustin, M. (1999). The place of consultation with parents and therapy of parents in child psychotherapy practice. Στο M. Lanyado & A. Horne (eds), Handbook of Child & Adolescent Psychotherapy: Psychoanalytic Approaches. London: Routledge.


Δημοσιεύτηκε στο http://www.dromostherapeia.gr
στις 7 Οκτωβρίου 2011

Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2011

Πάλι δεν διάβασες ..;

Γράφτηκε στις  
Συγγραφέας: Ευφροσύνη Μήτσιου, Εξελικτική Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια


Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν το παιδί να διαβάζει μόνο του

Ο τρόπος που θα οργανώσει ένα παιδί το διάβασμά του παίζει καταλυτικό ρόλο όχι μόνο στην επίδοσή του στο σχολείο αλλά κυρίως στην εικόνα και στη σχέση που θα αναπτύξει με τη μάθηση γενικότερα.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουν οι γονείς ότι δεν «διαβάζουμε» όλοι μαζί τα μαθήματα της επόμενης μέρας αλλά στην ουσία βοηθάμε ή καλύτερα μαθαίνουμε το παιδί (ιδίως στις πρώτες τάξεις του δημοτικού) να οργανώνει τη μελέτη του ώστε να είναι αποδοτική και όσο το δυνατόν λιγότερο κουραστική. Αυτό ενισχύει την αίσθηση της υπευθυνότητας στο παιδί και του δίνει μια εικόνα για τις δυνατότητες, τις αδυναμίες του και τον εκτιμώμενο χρόνο που απαιτείται. Στόχος του γονέα είναι να επιτύχει το παιδί αυτό που ονομάζουμε αυτορρύθμιση. Μερικοί τρόποι που μπορεί αυτό να επιτευχθεί:
Προτείνετε στο παιδί να τοποθετήσει το πρόγραμμα της εβδομάδας σε σημείο που να μπορεί να το βλέπει εύκολα όπως, στο γραφείο, στην πόρτα, στη ντουλάπα του δωματίου του χωρίς να χρειάζεται να του το υπενθυμίζετε εσείς συνεχώς.
 
Βοηθήστε το παιδί να οργανώσει το χώρο του δωματίου του με τέτοιο τρόπο ώστε να μην επηρεάζεται την ώρα της μελέτης από άλλα ερεθίσματα όπως, από το γραφείο να μην έχει θέα έξω από το παράθυρο, να κλείνει την πόρτα για να μην αποσπάται η προσοχή του από άλλους θορύβους (δικές σας συζητήσεις, τηλεόραση, άλλες ηλεκτρικές συσκευές) και να προσαρμόσετε το φωτισμό ώστε να η μελέτη να είναι πιο ξεκούραστη για τα μάτια.
Μέρος της οργάνωσης είναι και η έγκαιρη προετοιμασία του σχολικού εξοπλισμού (τσάντα με βιβλία της ανάλογης ημέρας, κασετίνα με όλα τα απαραίτητα) – στην αρχή με μια δική σας βοήθεια αλλά στη συνέχεια από το ίδιο το παιδί.
 
Δείξτε του τη σωστή στάση του σώματος στο γραφείο ή ακόμη και στον υπολογιστή προσαρμόζοντας την καρέκλα στην ανάλογη θέση. Αφήστε το παιδί να το ακολουθήσει και αν δείτε να το ξεχνά υπενθυμίστε το.
 
Αναφορικά με τις δραστηριότητες εκτός σχολείου πολλοί γονείς σκέφτονται να στείλουν τα παιδιά για εκμάθηση ξένων γλωσσών, μουσικών οργάνων, αθλημάτων. Μην ξεχνάμε ότι το παιδί αυτό που χρειάζεται είναι ξεκούραση και εκφόρτιση από το άγχος των τόσων υποχρεώσεων συνήθως μέσω παιχνιδιού. Ρωτήστε το παιδί με τι θα ήθελε να ασχοληθεί προσπαθώντας να περιορίσετε τις δικές σας προσδοκίες ή (ανεκπλήρωτα) όνειρα για παράδειγμα, να μάθει πιάνο γιατί σας αρέσει η κλασική μουσική.
 
Αποφύγετε να ζητήσετε από το παιδί να ξεκινήσει το διάβασμα μόλις επιστρέψει από το σχολείο ή μετά από το παιχνίδι καθώς αυτό το διάστημα είναι για ξεκούραση ή για να ενισχύσετε την ποιοτική επικοινωνία με το παιδί σας μέσω συζήτησης (μοίρασμα σκέψεων και συναισθημάτων της ημέρας).
 
Βοηθητικό είναι να ξεκινήσει το παιδί να διαβάζει τα πιο δύσκολα μαθήματα στην αρχή και να μην τα αφήσει στο τέλος που θα είναι πιο κουρασμένο.
 
Αντίστοιχα, μπορεί να διαβάσει πρώτα αυτά που βαριέται ή που του προξενούν μειωμένο ενδιαφέρον ώστε να κινητοποιείται στη συνέχεια να διαβάσει και αυτά που του αρέσουν περισσότερο.
 
Μην ξεχνά τα μικρά και συχνά διαλλείματα ακόμη και αν δεν νιώθει ιδιαίτερα κουρασμένο.
 
Αν το δυσκολεύουν τα θεωρητικά μαθήματα (όπως, ιστορία) προτείνετε εναλλαγή με πρακτικά μαθήματα (όπως, μαθηματικά). Στα θεωρητικά θα το βοηθήσει αρκετά να του δείξετε τρόπους εκμάθησης όπως, να δίνει μια κεντρική ιδέα – τίτλο, λέξεις – κλειδιά ή να υπογραμμίζει σημαντικά κομμάτια σε κάθε παράγραφο και γενικότερα να παρατηρεί εικόνες.
 
Προτείνετε, επίσης, να κάνει μια επανάληψη το βράδυ πριν πάει για ύπνο. Αποφύγετε να είστε με ένα βιβλίο από πίσω του και να του διαβάζετε φωναχτά το μάθημα – αποτελεί και παθητική διαδικασία μάθησης αλλά του δίνει την εικόνα ότι δεν μπορεί να το κάνει μόνο του.
 
Περιορίστε ή αποφύγετε όσο είναι εφικτό να απευθύνεστε στο παιδί χρησιμοποιώντας προστακτική (όπως, γράψε, διάβασε) και επιλέξτε να το παρακινήσετε με εκφράσεις όπως, έλα να διαβάσεις τώρα που είσαι ξεκούραστος.
 
Αντίστοιχα, όταν εξαντλούνται τα αποθέματα υπομονής σας μην απειλείτε το παιδί «αν δεν διαβάσεις τα μαθήματά σου δεν θα βγεις για παιχνίδι» αλλά πείτε του «όταν τελειώσεις τα μαθήματά σου μπορείς να πας για παιχνίδι».
 
Να θυμάστε να ενισχύετε την προσπάθεια που κάνει.
 
Για να επιτευχθούν τα προηγούμενα και να ενισχυθεί η ικανότητα μελέτης είναι απαραίτητα δυο ακόμη στοιχεία: μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή (τρίωρα γεύματα, τριάδες γευμάτων [ενδεικτικά: α) ζωική (όπως, κοτόπουλο, γάλα, γιαούρτι), β) αμυλώδη (δημητριακά, πατάτα, ξηροί καρποί) και γ) φρέσκια (φρούτο, χυμός) τροφή] και επαρκής ύπνος (περίπου 8 ώρες).booktree

ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ
«Αν το παιδί δεν μπορεί να μάθει με τον τρόπο που το διδάσκουμε, τότε πρέπει να το διδάξουμε με τον τρόπο που μπορεί να μάθει» (Maria Montessori)


Πηγή
Καλαντζή-Αζίζι, Α. & Ζαφειροπούλου, Μ. (2004). Προσαρμογή στο σχολείο. Πρόληψη και αντιμετώπιση δυσκολιών. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Ρασιδάκη, Χ., Παντελή, Σ. (1999), Επιτυχία σε Πρώτο Πλάνο. Πώς να Κερδίσεις το Παιχνίδι στο Σχολείο, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Παρασκευή 9 Σεπτεμβρίου 2011

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΝΔΟ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ (ΕΔΕΠ)


  • Αναρωτιέστε για τη συμπεριφορά και την προσαρμογή του παιδιού σας στο σχολείο και την οικογένεια;
  • Θέλετε να δείτε τις σχέσεις του παιδιού σας με τους άλλους, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό;
  • Θέλετε να μάθετε αν το παιδί σας έχει αποκτήσει δεξιότητες που το βοηθούν να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ζωής,  αν ζει αρμονικά με τους άλλους, αν νιώθει ευχαριστημένο με τον εαυτό του κι αν πιστεύει ότι αξίζει;

Το ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΝΔΟ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ (ΕΔΕΠ), προσφέρει μια αναλυτική περιγραφή της συμπεριφοράς και της προσαρμογής του παιδιού στο σχολείο και την οικογένεια. Στόχος είναι να δούμε αν το παιδί παρουσιάζει ή όχι προβληματική συμπεριφορά και τι είδους συμπεριφορά είναι αυτή. Στη συνέχεια, προτείνεται στους γονείς ένα πρόγραμμα διορθωτικής αντιμετώπισης για να βοηθηθεί το παιδί να απαλλαγεί από τις ανεπιθύμητες συμπεριφορές.  

Προορίζεται για παιδιά όλων των ηλικιών, από τη νηπιακή έως και τη εφηβική και κυρίως των παιδιών που φοιτούν στο νηπιαγωγείο, το δημοτικό και το γυμνάσιο. Η συμπλήρωση του ΕΔΕΠ γίνεται από τον/την εκπαιδευτικό, τους γονείς, ή το ίδιο το παιδί (αυτό-αξιολόγηση).

Τρίτη 19 Ιουλίου 2011

Η ΥΠΕΡΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΟΥ ΥΠΟΤΙΜΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ

Γράφει η Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών – Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης


Εμείς οι ενήλικες πολλές φορές υιοθετούμε μια συμπεριφορά (συνειδητά, επειδή θεωρούμε πως είναι για το καλό του παιδιού ή ασυνείδητα), η οποία μακρόχρονα στρέφεται εναντίον μας αλλά και εναντίον των παιδιών μας. Μιλάμε για την υπερπροστατευτική συμπεριφορά.

Το έχουμε μάθει μικροί, εξ’αιτίας του τρόπου με τον οποίο ανατραφήκαμε και μας έχει γίνει βίωμα πως έτσι ΠΡΕΠΕΙ να συμπεριφερόμαστε στα παιδιά, πως είναι για το καλό τους.

Η παγίδα: Αυτή η συμπεριφορά μας είναι αποτελεσματική (το παιδί όντως προφυλάσσεται!), αν δεν ήταν δεν θα τη συνεχίζαμε, αλλά αναπόφευκτα δείχνει ελλιπή προσοχή προς τις ψυχολογικές ανάγκες των παιδιών. Κάπως έτσι περνάει ασυναίσθητα από γενιά σε γενιά και διαιωνίζει τη μετάδοση αυτών των συμπεριφορών και φτάνουμε στο σημείο που μας φαίνεται αυτονόητο, δηλαδή ότι είμαστε υποχρεωμένοι να έχουμε αυτήν τη στάση.


ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΩ ΑΝ ΜΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΕΧΩ ΒΟΗΘΑ Ή ΕΜΠΟΔΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΟΥ;
Από τις αντιδράσεις του. Αν είναι βαθιά εξουθενωμένο, θυμωμένο, λυπημένο (μπορεί και να μην το δείχνει), ίσως πρέπει να προσπαθήσω να καταλάβω τι είναι αυτό που του προκαλεί κακό και στρέφεται εναντίον όλων μας. Ας μην ξεχνάμε πως η υπερπροστασία οδηγεί στην υποτίμηση, η οποία με τη σειρά της δημιουργεί την αντίδραση και το θυμό του παιδιού. Η υποτίμηση είναι μια επίθεση ενάντια στην αυτοεκτίμησή μας.


ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ Η ΥΠΟΤΙΜΙΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ;

-          Με λέξεις, π.χ. ‘Δεν ξέρεις να κάνεις τίποτα’

-          Με πράξεις, π.χ. Κάνοντας από την αρχή εκείνο που έκανε ο άλλος.

«Εμείς οφείλουμε να διδάξουμε στα παιδιά», λέει ο ενήλικας μέσα μας και είναι αλήθεια. Αλλά τα παιδιά μαθαίνουν μιμούμενα τη συμπεριφορά μας παρά τα λόγια μας. Γι’ αυτό αξίζει τον κόπο να προσέχουμε πως συμπεριφερόμαστε απέναντι τους.    

               
ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟΤΙΜΙΣΗΣ
α) θέτουμε υπό αμφισβήτηση τις δυνατότητές του παιδιού και τον τρόπο που αντιμετωπίζει τις καταστάσεις και κατ’ επέκταση συμβάλλουμε στη μείωση της αυτοεκτίμησής του.
β) μεταδίδουμε το μήνυμα πως υπάρχει μόνο ένας σωστός τρόπος συμπεριφοράς. Τι σύμπτωση! Αυτός είναι μόνον ο δικός μας.
γ) ενισχύουμε έναν τρόπο σκέψης δύσκαμπτο, που δεν βρίσκει ελαστικές λύσεις στα προβλήματα.

Ένας από τους λεπτότερους και δύσκολα κατανοητούς τρόπους που ασυναίσθητα υποτιμάμε ένα παιδί, είναι όταν το υπερπροστατεύουμε και μεριμνούμε εμείς γι’ αυτό, υποκαθιστώντας το, αν και νομίζουμε ότι ενεργούμε για το καλό του.

Οι υπερπροστατευτικοί γονείς συχνά υποτάσσουν το παιδί στις θελήσεις τους, ή υποτάσσονται οι ίδιοι στις θελήσεις του παιδιού. Αυτό αποθαρρύνει το παιδί, το εμποδίζει να ενεργεί αυτόνομα, κινδυνεύει να γίνει δειλό, αδέξιο, φοβισμένο άτομο.


ΠΩΣ ΦΤΑΝΕΙ Ο ΓΟΝΙΟΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΥΠΕΡΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΣ;
Ένας γονέας που υπέφερε επειδή ένιωσε υποτιμημένος και ακατάλληλος, διαιωνίζει την πληγή του, τη στιγμή που προτίθεται να την αποτρέψει από το παιδί του υπερπροστατεύοντάς το. Είναι σημαντικό να καταλάβει ότι είναι οι δικές του πληγές που θέλει να επανορθώσει μέσα από το παιδί του.

Το να θεωρούμε το παιδί σαν κάτι που πρέπει να διορθωθεί (‘Εγώ δεν σπούδασα, συνεπώς πρέπει να σπουδάσεις εσύ!’, ‘Εγώ υπέφερα, εσύ δεν πρέπει να υποφέρεις’, κ.ο.κ.) σημαίνει ότι το αντιμετωπίζουμε ήδη από την αρχή σαν κάποιον που του λείπει κάτι. Κι αυτό το κάτι δεν είναι πάντα μια πραγματική ανάγκη του παιδιού. Αντίθετα, είναι εκείνο το κάτι που έλειψε σε εμάς τους ενήλικες όταν ήμασταν μικροί.   

Εναποθέτουμε πάνω στο παιδί βιώματα που ανήκουν στη δική μας ιστορία, στο παιδί που κάποτε υπήρξαμε και που παρεμβαίνει στη σχέση μας προκαλώντας σύγχυση και διαιωνίζει τον πόνο μας. Και η παγίδα, αυτό που μπερδεύει τα πράγματα είναι ότι σε συνειδητό επίπεδο υπάρχει σχεδόν πάντα η αγνή επιθυμία του ενήλικα να γίνει κάτι καλό για το παιδί. Ο τρόπος που επιβάλλεται είναι αρνητικός και συχνά στρέφεται ενάντια σε μας και στα παιδιά μας.

Όποιος έχει να κάνει με παιδιά, συναντά τουλάχιστον δυο παιδιά: 1) το παιδί μπροστά του και 2) το παιδί μέσα του. Όσο πιο έντονα ζει το παιδί μέσα του, τόσο προσπαθεί να προφυλάξει το παιδί μπροστά του από τον πόνο, τη λύπη, το φόβο που βίωσε ο ίδιος σαν παιδί και τόσο περισσότερο συμβάλλει στη μετάδοση φόβων και ανασφαλειών. Ο γονιός όσο αποδεχτεί απόλυτα τη δική του παιδική ηλικία με αρνητικά και θετικά, με νοσταλγία ή πόνο, τόσο πιο ικανό καθιστά το παιδί να συμφιλιώνεται με συναισθήματά του.


Προσαρμοσμένο από το βιβλίο:
Marcoli, Α. (2001), ‘Ο θυμός των παιδιών. Παραμύθια για την κατανόηση της παιδικής συμπεριφοράς’ (μετάφραση: Μελής Μελετιάδης). Εκδόσεις: University Studio Press
 

Δημοσιεύτηκε στο http://www.dromostherapeia.gr
στις 15 Ιουλίου 2011